Ağ Mimarileri Ve Sistemleri Bölüm 9

  1. Ağ Teknolojilerin Kullanımı

Bu bölümde sizlere, bir bilgisayarın, yazıcının veya mobil bir cihazın, internete veya ağa nasıl bağlandıklarından öte, bunun olabilmesi için gerekli duyulan mantıksal adreslemelerden bahsedeceğim. Herşeyden evvel, yukarılarda da bahsettiğim gibi bir bilgisayardan çıkan verinin, hedefine ulaşabilmesi için bir adresin ve yolunun olması mecburiyeti vardır. Bilişim teknolojilerinde bu adrese ip(internet protokol) adını verilmiştir.

Peki, bu ip adresi nedir, ne işe yarar, nasıl verilir. Bu bölümde bunlara değineceğiz.

  • Tanım

Ağ üzerinde ki bilgisayarların birbirleriyle haberleşe bilmesi ve görüşebilmeleri için, ethernet kartlarının almış oldukları, dört grup ve 12 karakterden meydana gelen sayılar bloğuna denir. Bilgisayarların ethernet kartları mutlaka ip adresine sahip olmaları zorunludur (ağ bağlantısı yapılması gerekiyorsa).

ağ ile ilgili görsel sonucu

  • Ip Adresleme ve Hesaplama

Ip adresleri dediğimiz gibi dört sayı grubundan meydana gelmektedir. Her bir sayı grubu maksimum 255 sayısını alabilmektedir. Bunu şöyle ifade edebiliriz. İp adres bloğu (a.b.c.d) bloğundan meydana geldiğini farzedelim. Biz burda a, b,c ve d sayı gruplarının her birine en fazla 255 sayısını yazabiliriz. Yani 255.255.255.255 sayı bloğu bize ip adreslemenin nasıl olduğunu ifade eder. Fakat bu anlattığım işin teorik tarafıdır. Pratikte yani gerçek kullanımda 192.168.1.5 gibi ya da 195.168.20.20 gibi bir ip bloğu gerçeğe daha yakındır. Neden diye soracak olursanız, ip adresleri gelişi güzel, kafamıza göre verilemez. Kendi içlerinde matematiksel hesaplamalar sonucunda belirlenir ve dağıtılırlar.

  • IP Adres Sınıfları

Ip adresleri, ilk kuruluşları sırasında, kurucuları tarafından kullanılış biçimlerine göre sınıflara ayrılmışlardır. Bunların kendilerine göre birtakım üstünlükleri mevcuttur. Versiyon 4 olarak adlandırılan bu sayılar, ilk önceleri laboratuar ortamlarında geliştirilmiş, daha sonra da piyasaya dağıtılmıştır. Bu sınıflar beş parçaya ayrılmıştır fakat biz burada öne çıkan ilk üç sınıftan bahsedeceğim.

  • A Sınıfı

Bu sınıf ip’ler 1.0.0.0 sayı bloğundan, 127.0.0.0 sayı bloğunu içermektedir. Bu sayı bloğu ip adresleri 1.6 milyon makineyi ağa bağlarlar.

  • B Sınıfı

Bu sınıf ip’ler 128.0.0.0 sayı bloğundan, 191.255.0.0 sayı bloğunu içermektedir. Bu sayı bloğu ip adresleri 16,320 adet makineyi ağa bağlarlar.

  • C Sınıfı

Bu sınıf ip’ler ise 192.0.0.0 sayı bloğundan, 223.255.255.0 sayı bloğundaki ip adreslerini içermektedir. Toplamda 2 milyon cihazı ağa bağlarlar.

  • Ağ Kartına IP Atanması

Bir cihazın ağa çıkabilmesi ya da internete girebilmesi için, konumuzun başında da bahsettiğim gibi bir ip adresinin şart olduğunu söylemiştik. Dolayısıyla, ağa bağlı herhangi bir cihaza ip ataması yapılması gerekmektedir. İp adresleri iki çeşit yöntemle ağ üzerinde ki cihazlara dağıtılır. Bunlar elle veya otomatik olarak ayrılır.

Elle ip ataması, hesaplarımız sonucunda ortaya çıkan ip adresini, kullandığımız cihazın yazılımı sayesinde kolaylıkla yapılmaktadır. İp adres bloğundaki gruplara ayrılmış sayıları elimizde gireriz. Bu küçük yapılarda sıklıkla kullanılan bir yöntemdir. Özelliklede gerçek ip dediğimiz yani kişiye özel satın alınmış ip adresleri için sıklıkla kullanılır.

Diğer bir yöntem olan otomatik ip ataması ise, ağ üzerinde ki bir sunucudan (işletim sistemleri) ya da donanımsal bir akıllı dağıtıcıdan (switch, router vs.) yine bizim belirlediğimiz ip blokları arasında ki sayıların, ağa bağlanan cihazlara otomatik olarak verilmesiyle gerçekleşir. Buradaki en önemli unsur, bir cihaza atanmış olan ip adresinin, yine aynı ağda ki bir cihaza daha verilmemeyişidir. Böylelikle ip çakışması dediğimiz, aynı ip adresinin birden fazla cihaz tarafından kullanılmasının önüne geçilir. Zaten aynı ip adresinin birden fazla cihaz tarafından kullanılması esnasında, aynı ip adresini alan cihazların hiçbiri ne ağa bağlanırlar ne de internete çıkabilirler.

Ip atanmasını ileriki konumuzda detaylı bir şekilde ele alacağız.

Ä°lgili resim

  • Subnet ve IP Hesaplama

Bir ip adresinin var olabilmesi için Subnet adresinin de olması şartı vardır. Subnet kısaca, mantıksal olarak ağı tanımlayan adrestir. Yani bilgisayarların hangi ağ katmanında olacağını belirler.

Bilindiği üzere, ip adreslerini kafamıza göre veremeyiz. Bunun için ip hesaplama yöntemi kullanılır. Günümüz teknolojileri bu işlemi otomatik olarak yapabilmektedirler, fakat işi, mesleği ağ üzerine olan teknisyenler, uzmanlar bu işlemi bilmelerinde yarar vardır. Şimdi gelelim ip hesaplama işlemine. Bunun için bizim ağ için atanmış C sınıfı 192.168.5.0/24 ip bloğumuz olsun.

24 sayısı bize Subnet adresini gösterir. Yani 11111111 11111111 11111111 00000000 ikilik düzenindeki 1’lerin sayısını ifade eder. Bunun da ondalık tabandaki karşılığı 255.255.255.0’ dır. Biz yukarıda vermiş olduğumuz ip adres bloğunu 6 Subnet’ e yani mantıksal 6 ağa böleceğiz. Diğer bir deyimle türeteceğiz.

  • 2ⁿ>=6: Bu değeri sağlayan en küçük sayı 3’ tür. Formülümüzde “n” değeri yerine 3 sayısını koyarsak 8 değerini elde ederiz. İşlemimizin sonunda, 6 subnet türetmek istesek bile aslında 8 subnet türetmiş oluruz. Türetilen 8 ağın 2 tanesini ip havuzumuzda yedekte tutabiliriz. Ağımızın genişlemesi esnasında da kullanabiliriz.
  • İlk basamakta bulduğumuz “n” değeri, aynı zamanda bizim yeni subnet adreslerimizi belirler;

Yeni subnet  = eski subnet + n

Yeni subnet = 24 + 3

Yeni subnet = 27

27 subnet değerinin 2’lik değerde ki açılımı ise; 1111111 11111111 11111111 11100000

Bu sayınında 10 ‘luk düzlemdeki karşılığı;

255.255.255.224 bu değer bizim Subnet değerimizi verir.

  • Sağdan en son 1’in değeri ise bize host değerini verecektir.

11100000 à25 = 32

Yapmış olduğumuz bütün hesaplamalar sonucu bize ip adreslerini vermiştir. Önemli bir nokta ise, baştaki sondaki numaraların Network ID ve Broadcast adresini temsil ettiği için kullanılamamasıdır.

Subnet                  Başlangıç Ip Adres             Bitiş Ip Adres

Subnet 1               192.168.5.1                         192.168.5.30

Subnet 2               192.168.5.30                       192.168.5.62

Subnet 3               192.168.5.65                       192.168.5.94

Subnet 4               192.168.5.97                       192.168.5.126

Subnet 5               192.168.5.129                     192.168.5.158

Subnet 6               192.168.5.161                     192.168.5.190

Subnet 7               192.168.5.193                     192.168.5.222

Subnet 8               192.168.5.225                     192.168.5.254

  • Yukarı daki “Subnet 1” bloğu, 192.168.5.0 ile 192.168.5.31 arasındadır. Fakat 192.168.5.0 Network ID’ yi, 192.168.5.31 numaralı ip ise Broadcast adresini kullandığı için, ip adresleri olarak atanamaz. Durum böle olunca da, her subnet bloğunda ki ip adres sayısı = 2n-2 formülü ile gösterilir.
  • Yapmış olduğumuz türetme sonunda kullanılabilecek ip adres sayılarını hesaplamak içinse;

Toplam Ip Sayısı = Subnet’ lerde ki Ip sayısı X Subnet Sayısı

Toplam Ip Sayısı = 30 X 8

Toplam Ip Sayısı =  240 bu bize toplamda 240 adet cihazın aynı ağa bağlanabileceği ve internete çıkabileceğini gösterir.

Buraya kadar işlediklerimiz, ip adreslerinin matematiksel olarak türetilmelerinin nasıl yapıldığı üzerinedir. Bundan sonra ki konumuzda ise, ip adreslerinin dağıtılma yöntemleri üzerinde olacaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Araç çubuğuna atla