Ağ Mimarileri Ve Sistemleri Bölüm 10 -Son-

  • DHCP
    • Tanım

DHCP servisi, ağdaki ip adreslerinin, tek bir merkezden otomatik olarak dağılması için kullanılan ağ teknolojilerinden birisidir. Buna şöyle bir örnekle devam edebiliriz; Sabah açılan bilgisayar, aynı ağdaki DHCP sunucusunda internete çıkmak için ip adresi ister. DHCP sunucusu ise, o bilgisayara havuzdan bir adres verir ve vermiş olduğu ip adresi başka bir cihaza da vermez. Ta ki bu işle ip adresini alan bilgisayarın ip adresini bırakmasına kadar veya DCHP sunucusunun belirlemiş olduğu ip tutma zamanına kadar sürer.

  • IP Adres Alma

DHCP ile ip atanması dört işlemle sonuçlanır. Bunlar DHDISCOVER, DHCPOFFER, DHCPREQUEST ve DHCPACK.  Bu işlem otomatik olarak, dışarıdan hiçbir kullanıcının müdahalesi olmaksızın gerçekleşir.

ağ ile ilgili görsel sonucu

Diğer bir yöntem ise DHCP den elle ip atanmasıdır. Bunun için işletim sisteminin komut satırından ya da arayüzünden yapılır. Örnek olarak sizlere komut satırından nasıl ip adresi alınıp, bırakıldığını göstereceğim.

C:\> ipconfig /renew  -enter tuşuna basarız. Bu işlem bizim kullandığımız bilgisayara DHCP sunucusundan bir ip adresi istediğimiz bildirir. Bu işlem ayrıca ip adres yenilemek içinde kullanılır.

Almış olduğumuz ip adresini ise;

C:\> ipconfig /release –enter tuşuna basarak geri bırakırız. Böylelikle alınan ip adresini bıraktığımızı DHCP sunucusuna bildiririz.

Bu işlemi elle yazmanın bir yöntemi ise; İşletim Sistemlerinden yapılmaktadır. Çoğunlukla küçük çaplı ağlarda kullanılır.

  • Scope IP Havuzu Oluşturma

Bu bölümde sizlere, DHCP sunucusunun içeriğinde bahsedeceğim. Her şeyden önce sizlere daha önceden kurulmuş DCHP sunucusundan örnekler vererek anlatacağımı bilmenizi isterim.

Bir DHCP scope havuzu oluşturmak, belirli ip aralıklarının ağ üzerinde ki cihazlara atanması için geliştirilmiş sunucu ara yüzüdür. Burada sırasıyla ip, subnet, gateway gibi adresleri gireriz. Zaten mantık olarak bu işi kavradıysak, gerisi çok kolaydır. Çünkü kurulum ve yapılandırma ara yüzü bize ne yapmamız gerekeceğini sırasıyla söylemektedir.

  • DHCP Özellikleri

DHCP’ nin otomatik ip dağıtan bir sistem olduğunu söylemiştik. Bunun yanında eklemek istediklerim, rezervasyon, havuzdaki boş ip adresleri, atanmış ve kimin üzerinde olduğu görülen ip adresleri ve ip adres ayarları mevcuttur. Rezervasyon dediğimizde, DHCP sunucusunun hiçbir zaman belirlediğimiz ip adresini geri alamaması anlamına gelir. Bu özellikle aynı ip adresi kullanması gereken cihazlar için kullanılır. Örnek verirsek, ağ üzerinde Ethernet kartı ile bağlı bulunan yazıcılar gibi. Diğer bir özellik ise, havuzdan ip almış olan makinelerin adı ve mac adreslerini görebiliriz. Bu bize kontrol mekanizması oluşturmaktadır.

  • DNS

Domain Name System (Alan Adı Sistemi), makine isimlerini IPv4 adreslere ya da makine isimlerine çevirmeye yarar. Örneğin www.siteadı.com  adresine karşılık gelen IPv4 adresinin 192.168.5.30 olmasının bulunmasıdır. Alan adları hiyerarşik bir yapıya sahiptirler.  Bunlar sırasıyla com, org, net, edu, gov, mil olarak devam eder. Ayrıca ülkelerinde kendilerini belirten uzantıları vardır. Örneğin, tr, us, uk, jp gibi.

  • Kullanım Nedenleri

Buradaki amaç, ip adresinin kolay hatırlanır duruma getirilmesidir. Ayrıca kurum ve kuruluşların, kendi isimleriyle web sayfalarının olmasını sağlar. Bu kayıtlar merkezlerde tutulur. Kişi web adresi olarak girdiği bir şirketin, kurumun ya da kişinin adını çağırdığında, sistem isimle ip adresini çözümler ve sayfayı getirir. Yani her bir web sayfasının, ayrı bir ip adresi vardır. Ancak web sayfasının tutulduğu hosting sağlayıcı, herhangi bir sebepten dolayı zarar görür duruma gelirse, yedek yani mirror olarak adlandırılan başka sunucular devreye girerler.

Web sayfalarının ip adresleri değişiklik gösterebilir. Fakat web sayfasının adı, hiçbir zaman (sözleşme süresi boyunca) değişiklik göstermez. İster kişisel olsun isterse kurumsal, adını satın aldığınız web adresini dünya çapında başka hiçbir kişi kullanamaz, satın alamaz(sadece isim sahibi kendi isteğiyle devredebilir), başka birilerine devredemez. Yalnızca sayfaya dışarıdan müdahale yaparak, içeriğini illegal yollarla değiştirebilirler. Buda güvenlik unsurlarının arttırılmasıyla engellenebilir durumdadır.

  1. Sonuç & Öneriler

Makale boyunca sizlere ağ sistemleri ve mimariler hakkında, hem pratikte hem de teoride bilinen ve kullanılan teknolojilerden bahsettim. Tabi ki teknoloji bu kadar değildir. Her bir başlık kendi içlerinde ayrı bir uzmanlaşma isteyen, kursları olan hatta okullarda derslerde okutulan konulardır.

Teknolojinin hızlı ilerleyişi karşısında, bu ve buna benzer teknolojileri takip etmek, son kullanıcılardan ziyade, teknoloji aktörlerinin işidir. Diğer bir konu ise, teknolojinin mobil tarafa kaydığıdır. Özellikle de, kablosuz iletişimin gelişmesi ve mobil işletim sistemleri ve uygulamalarının artması sonucunda oluşan bu gelişme, teknolojide yeni kapılar açmaktadır. Mobil teknolojilerin, mevcut ağ sistemlerinde ki yeri, kablosuz ağlar ve telekominikasyon iletişimi (özellikle de GSM) üzerinde gelişim göstermektedir. Sonuç olarak, sizlere aktarabileceğim, teknolojinin bu kadar yükselen bir değer olarak görülmesi, hemen-hemen tüm sektörlerin dikkatini çekmiştir. Şirketler kendilerini teknolojiyle eş güdümleyerek, gerek hayatta kalmak, gerekse kar etmek için, teknolojiyi kendileri için adapte etmişlerdir. Çünkü büyük bir fabrikada, koordinasyonun sağlanması bile teknolojinin getirmiş olduğu yeniliklerle sağlayabilecek seçeneklerden birisidir. Aksi takdirde, şirketler teknolojinin gerisinde kalırlarsa, gelecek ihtiyaçları karşılayamayacaklar veya geç karşılayacaklardır. Bu durum firmaları pazar da, müşteri kayıplarına götürebilecek bir etken olarak karşımıza çıkar.

ağ ile ilgili görsel sonucu

Teknoloji ağ alt yapısı hakkında sizlere verebileceğim öneriler içerisinde ise en başka bu tür bilişim ağırlıklı uzmanlık gerektiren konularda, ihtiyaçlarınızın karşılanmasında mutlaka bir uzmana danışmanızda fayda olacağını düşünmekteyim. Veyahut bilişim üzerinde gerekli bilgi becerilere sahipseniz, kendinizde piyasa içerisinde kullanılan ve satılan ürün ve teknolojileri araştırarak ve inceleyerek, ihtiyacınız bulunan gereksinimlerinizi sağlayabilir, yanlış ya da eksik durumlardan olabildiğince az etkilenirsiniz.  Örnek vermek gerekirse, evinize fiber internet çektirmek, yazıcı, dizüstü, masaüstü veya mobil cihazlarınızla ufak çaplı bir ağ kurmak isterseniz, yapmanız gereken tek şey, temel bilgilerinizin üzerine araştırmalarınız doğrultusunda yeni bilgiler ekleyerek kolaylıkla bu durumun üstesinden gelebilirsiniz. Fakat durum bundan ziyade daha büyük çaplı, özellikle de kurumsal bir yapıda ise, zaten bir uzman firmaya, bununla ilgili teknik hizmet veren şirkete başvurulması en doğrusudur.

Makalemi burada sonlandırırken eklemek istediğim son bir unsur ise, teknolojiyi yakından takip etmek her ne kadar zevkli olsa da, bir o kadar da bilgi ve deneyim gerektiren konuda olduğudur. Ama öğrenilmesi de kişiye fayda sağlayabilecek bir konudur. Tabi ki bu durum sadece teoride kalacağı için unutulması da normal olarak gözükmektedir.

Makalem tamamen benim tarafımdan yazılmıştır. Alıntı yapabilirsiniz ancak kaynakça da www.muhammetkaplan.com adresini belirtmeyi unutmayınız. En azından nezaketen.

Bir sonra ki makale de buluşmak üzere hoşçakalın.

Muhammet Kaplan

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Araç çubuğuna atla