Ağ Mimarileri Ve Sistemleri Bölüm 3

0
34
  1. Ağ Topolojileri

Yaşantımızın her anında kullandığıız bilgiayarların birbirleriyle iletişim sağlamasında yani birbirlerine veri iletiminde bir yola ihtiyaçları vardır. Kullanmış oldukları aradaki bu yol, kablo ya da kablosuz yol olabilmektedir. Kablolu yol kablosuz yola nazaran daha sağlıklı ama maliyetler açısından bakacak olunursa, daha masraflıdır. Kablosuz yollar ise hem kurulmaları hem de maliyetleri bakımından bakılacak olunursa daha ucuz bir yöntem olarak ele alınabilir. Diğer bir önemli unsur ise, kablosuz yolların kullanım mesafeleri kısıtlı olmakla birlikte, verinin iletimi daha sağlıksızdır. Fakat kablolu yollar veriyi çok daha sağlıklı bir şekilde karşı tarafa iletirler. Bu yüzden günümüzde kablolu yolların kullanımı halen tercihler arasında ilk sıralardadır.

Topoloji dediğimizde, aklımıza ilk gelen değişik ağ teknolojilerinin yapıları ve çalışma şekillerinin ele alınmış olduğu terminolojilerine verilen bir isimdir. Nitekim topoloji denilince; birgisayarların birbirleriyle nasıl ve ne şekilde bağlandığını ve iletişim kurduklarının tanımlanmasında kullanılır.

Topolojiyi birbirinden bağımsız ve farklı olarak iki bölüme ayırabiliriz. Bunlar;

  • Fiziksel Topoloji
  • Mantıksal Topoloji

Fiziksel Topoloji: Elle tutulup, gözle görülen ağ yapılarına verilen isimdir. Bu bir kablo veya merkez anahtarlama cihazları olabilir.

Mantıksal Topoloji: Bu yöntem bize, verinin bilgisayalar arasında ne şekilde ve nasıl iletildiklerini açıklar.

  • Yerel Ağ Teknolojileri (Local Area Network, LAN)

ağ ile ilgili görsel sonucu

Adından da anlaşılacağı üzere, yerel yani yakın çevrede (ev, iş yeri, hastane, okul, alışveriş merkezleri vs.) yani sınırlı coğrafi alanlarda bilgisayarları ve diğer teknoloji araçlarını birbirine bağlayan bir bilgisayar ağıdır. LAN’ lar WAN’lara göre (geniş alan ağları) göre daha yüksel veri aktarımı, daha küçük alanlar ve veriyi sağlamak için aylık kira karşılığı bir ara elemana gerek duymamaları gibi özelliklere sahiptirler.

  • Kullanım Amaçları

Hiç bir bilgisayar kendi başına veri transferi sağlayamaz. Bunun için karşı tarafında izinlerine ve ihtiyacı duyulan verinin alınıp gönderilmesine yardımcı olması şartı vardır. Bu gerek kullanmış olduğumuz işletim sisteminin bir özelliği olsun, gerekse, merkez ana bilgisayarların, gerekse, fiziksel alt yapının yönetiminde merkez üst olarak kullanılan anahtar olsun, mutlaka yönetilmesi gereken bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. İş böyle olunca da, verinin iletilmesinde tek bir kilit unsur yoktur. Verinin iletildiği her bir nokta unsurların buna izin vermiş olması ve verinin iletimine yardımcı olması şarttır.

Lan’ ların en büyük avantajı olarak görülen, istediğimiz alanlara, odalara, binalara kısacası yakın alan mesafeli yerlere, kolaylıkla kurulabilmesi ve ihtiyaçlarımıza çok hızlı ve sağlıklı yanıt vermesidir. Buna örnek verecek olursak, aynı oda içerisinde kullanılan üç bilgisayarın bir yazıcıyı aynı anda kullanmak istemeleri sırasında, merkez bir hub ya da switch cihazının bu bağlantıyı yönetmesidir. Yazıcıyı ise her hangi bir bilgisayara fiziksel olarak bağlar ve paylaşım, izin gibi unsurları açarak, diğer iki bilgisayarında çıktı göndermesine olanak sağlanmıştır.

Topolojiler, kurulum ve kullanım şekillerine göre fiziksel ve mantıksal yapılara ayrılmıştır.

  • Yıldız Topoloji

Tüm bilgisayarların, merkezi bir sunucuya bağlanılmış yöntemidir. Bu topolojinin en büyük öne çıkan özelliği, ağda bulunan bir bilgisayardaki sorun, diğer hiçbir bilgisayarı etkilememesidir. Günümüzde en yaygın kullanılan fiziksel topolojidir. Her bilgisayarın ağ kartından çıkan kablo merkezdeki bir sunucuya, kutuya (hub, switch) girer. Bu topolojinin kullanılırken getirmiş olduğu bazı olumlu ve olumsuz etkileri vardır.

Avantajları:

  • Her hangi bir bilgisayarın arızası diğer bilgisayarların etkilenmez. Ağın çalışması devam eder
  • Farklı kablolama metodlarına kolaylıkla entegre edilebilir
  • Kullanımı, yönetimi ve hata tespitleri çok kolaydır. Hataların bulunup düzeltilmesi çok kısa zamanda yapılabilir
  • Sisteme yeni bilgisayarların veya birimlerin eklenmesi ya da mevcut birimlerin sistemden çıkarılması çok kolaydır. Ekstra herhangi bir işleme gerek duyulmamaktadır

Dezavantajları:

  • Birimlerin birbirine bağlantısında kullanılan hub, switch gibi cihazların arızaları, tüm ağı etkiler
  • Diğer topolojilere oranla, çok daha fazla kablo kullanılır

Bu topolojide twisted pair ve fiber optik kablo türleri kullanılır. Ethernet ve LocalTalk ise bu topolojide kullanılan protokol yöntemleridir.

  • Halka Topoloji

Dairesel yani uçtan uca bağlantı sağlamakta kullanılan topoloji yöntemidir. Her bilgisayardan çıkan kablolar dorudan ya da bir aktarma kablosu ve arayüz ile ile halkaya bağlıdır. Bu toploji fiziksel olarak yıldız topolojinin birebir aynısıdır fakat mantıksal olarak farklı bir işleyişe sahiptir. Merkezde Multistation Access Point (MAU) adı altında transreceiver sunucusu bulunmaktadır. Elektriksel olarak gönderilen sinyal, bir birimden diğerine tek yönde iletilir. Her bir birim, gelen kabloya alıcı, giden kabloya ise gönderici işlevini görür. Sinyaller her bir birimde kuvvetlendirildiği ya da yeniden oluşturulduğu için sinyallerin zayıflanmasının önüne geçilmiştir.

Token Ring yapıdaki bir paket, halkaya bağlı tüm birimleri dolaşarak hedef adrese ulaşır.  Token adı verilen ileticiye ulaşılan paket sinyal, ağ üzerinde hedefe ulaşana kadar halka şeklinde bağlı bulunan istasyon tarafından karşılanır ve her istasyon sinyalin kendisine gönderilip gönderilmediğini kontrol eder. Eğer paket kendisine gönderilmişse paketi alır ve kullanır. Ama paket kendisine gönderilmemişse paketi kuvvetlendirerek yeniden halka üzerindeki diğer istasyona iletir. Sinyal ilgili istasyona ulaştığında ise, bu istasyon yani birim ilk göndericiye Token’ı geri verir ve ağda bir sonraki sinyal taşınımı için yeniden ortam oluşturulur. Dolayısıyla bütün bu aktif çalışan sistem, halka topolojisinin de aktif bir toploji olduğunun gösterir.

ağ ile ilgili görsel sonucu

Günümüzde kullanımı nerdeyse yok gibidir. Sebepleri ise, çok karışık bir topoloji olması, kurulumu ve bakımının çok maliyetli olması ayrıca ağdaki bir bilgisayarın arızalanması diğer bilgisayarlarında etkilenmesine sebep verir. Bu topolojide yaygın olarak twisted pair ve fiber optik diye tanımlanmış kablo çeşitleri kullanılır. En uygun protokol ise Token Ring protokolüdür.

  • Yol Topoloji

Bir kablonun tüm birimlere sıra yöntemiyle bağlantısıyla oluşturulmuştur. Eski bir topoloji teknolojisidir. Doğrusal bir kablo segmentine bağlanmıştır. Bu segmente Trunk adı verilir. Bu trunk yapısını koaksiyel kablo oluşturur. Bu topolojide, paket sinyal tüm birimleri dolaşır. Her bir istasyon sinyalin adresini kontrol eder ve bu sinyalin yol üzerinde geçmiş olduğu tüm birimler, gönderilen paket sinyalin yani adresin kendilerine ait olup olmamaları üzerine sinyali işlerler veya pasif bir şekilde sinyali bırakırlar. Sinyal yani paket, istasyonların yani birimlerin birbirlerine iletilmesi şeklinde değil, kendi başına dolaşarak yol alır.

Yol topolojisi kendi içerisinde iki temel yapıya ayrılır. Bunlar, klasik (regular) ve yerel (local) yapılardır. Klasik yapıda, her bilgisayar omurga adı verilen tek yönlü bir hat üzerinde bağlantı yapılırlar. Yerel yapıda ise, her birim, omurganın kendisini oluşturan birer noktadır. Çoğunlukla uçtan uca bağlantılı ağlar, yerel yapıda konfigüre edilir ve yordamlanırlar.

Her toplojide olduğu gibi Yol topolojisinde de bağzı olumlu ve olumsuz yönler bulunur.

Avantajları:

  • Birimlerin ağa kolaylıkla bağlantılarının yapılması
  • Çok daha az kablo kullanımı
  • Ağın genişletilmesi ve tasarımının kolay olması
  • Merkez switch, hub gibi sunucuların kullanılmaması
  • Bir birimin arızalı olması durumunda diğer birimlerin bundan etkilenmemesi
  • Genişletilmesi açısından, en ucuz topoloji olması

Dezavantajları:

  • Arızalar esnasında, sorunları giderilmesi ve yönetilmesinin zor olması
  • Kullanılacak birim sayılarının az ve kısa mesafelerde olması şartı
  • Az kablonun aızalanması sonucunda tüm ağın etkilenmesi
  • Eklenecek olan her bir birimin ağa ek yük getirmesi ve ağı etkilemesi
  • Ağın çalışabilmesi için, kabloların her bir ucuna sonlandırıcı adı verilen cihazların takılı olması zorunluluğu

Bu topolojide bilinen en yaygın kullanılan kablo koaksiyel, fiber optik ve twisted pair kablolardır. En yaygın kullanılan protokoller ise, Ethernet ve LocalTalk protokolleridir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here